“Fjölmiðlun snýst ekki aðeins um upplýsingar – hún ýtir undir samfélagskennd fólks,“ segir Sommas Wattanachai frá Tælandi. UN Women/Pathumporn Thongking
Í nýrri skýrslu Global Media Monitoring Project (GMMP), í samstarfi við UN Women, kemur fram að konur eru aðeins 26% þeirra sem koma fram í fréttum sem viðfangsefni eða sérfræðingar. Hlutfallið hefur lítið breyst á síðustu 15 árum.
Litlar framfarir á síðustu 30 árum
Global Media Monitoring Project (GMMP) hafa mælt hlutdeild kvenna í fréttum á fimm ára fresti frá árinu 1995. GMMP er nú orðið stærsta og umfangsmesta rannsókn á jafnrétti í
fjölmiðlum. Hlutdeild kvenna í fjölmiðlum hefur aðeins aukist um 9 prósentustig á þessum 30 árum og frá árinu 2010 hefur þessi tala aðeins hækkað um 2 prósentustig.
Í skýrslunni kemur fram að umfjallanir um kynbundið ofbeldi eru aðeins 2% af öllum fréttum á heimsvísu, þrátt fyrir að slíkt ofbeldi hafi áhrif á líf milljóna kvenna og stúlkna hvern dag.
Aðeins tvær af hverjum hundrað fréttum ögra staðalímyndum um kynin. Þetta endurspeglar að fjölmiðlar styrkja enn ríkjandi staðalímyndir í stað þess að ögra þeim.
„Fjölmiðlar endurspegla raunveruleikann – og eru lykilatriði fyrir lýðræði og réttlátan og jafnan heim fyrir allar konur og stúlkur. Þegar konur vantar, er lýðræðið ófullkomið,“
segir Kirsi Madi, aðstoðarframkvæmdastýra UN Women. „Í ljósi þess bakslags sem við höfum orðið vitni að gegn kynjajafnrétti eru þessar niðurstöður bæði viðvörun og ákall til aðgerða.
Nauðsynlegt er að endurhugsa hlutverk fjölmiðla frá grunni svo þeir geti gegnt sínu hlutverki í að efla jafnrétti. Ef raddir kvenna vantar, er sagan ekki sögð til fulls, lýðræði verður veikt, öryggi ekki
varanlegt og framtíðin ekki sameiginleg.“
Konur orðnar fleiri í hópi blaðamanna
Það hafa þó orðið framfarir á sumum sviðum fjölmiðlunar. Til dæmis eru konur nú 41% blaðamanna á hefðbundnum fréttamiðlum, samanborið við 28% árið 1995. Þetta er mikilvægt þar sem fréttir sem eru skrifaðar af konum eru líklegri til að hafa konur sem viðmælendur (29%) heldur en fréttir sem skrifaðar eru af körlum (24%).
Kallar á róttækar aðgerðir
Niðurstöður skýrslunnar eru klárt ákall eftir róttækum breytingum á öllum sviðum fjölmiðlunar ef auka á framgang janfréttis innan greinarinnar. Meðal þess sem höfundar skýrslunnar leggja til eru:
● Að stjórnvöld líti á jafnrétti í fjölmiðlum sem grundvallaratriði fyrir lýðræði, þjóðaröryggi og efnahagslegan stöðugleika.
● Að ábyrgðin á breytingum flytjist inn í fjölmiðlafyrirtækin sjálf, en hvíli ekki eingöngu á aðilum utan geirans.
● Að sýnt verði fram á að jafnrétti sé einnig hagsmunamál atvinnugreinarinnar.
● Að borgaralegt samfélag og aðilar sem styðja við fjölmiðlaþróun beini sjónum sínum frá því að skapa eingöngu sérmiðla fyrir konur, yfir í að opna leiðir fyrir þátttöku kvenna innan hefðbundinna fjölmiðla sem ná til stærri hópa
