Um 1,3 milljónir barnshafandi og mjólkandi kvenna og 2,2 milljónir barna undir 5 ára aldri þjást af alvarlegri vannæringu.
Vopnuð átök hófust í Jemen árið 2015. Síðan þá hafa 4,3 milljónir Jemenbúar flúið heimili sín vegna átaka, 75% þeirra eru konur og börn. Mörg hafa komið sér fyrir í óskipulögðum tjaldbúðum hér og þar í vestur- og suður hluta landsins.
Meðal áskoranna kvenna á flótta í Jemen er hið andlega álag sem fylgir því að vera á vergangi og búa við vopnuð átök, óttinn við kynbundið ofbeldi og mansal, tekjuleysi, heimilisleysi, fæðuskortur og skortur á heilbrigðisþjónustu. Um 1,3 milljónir barnshafandi og mjólkandi kvenna og 2,2 milljónir barna undir 5 ára aldri þjást af alvarlegri vannæringu.
Jemen var í 155. sæti af 156 á Global Gender Gap Index árið 2021. Atvinnuþátttaka kvenna er almennt mjög lág, þær búa við takmörkuð lagaleg réttindi og þátttaka þeirra í stjórnmálum er með því lægsta sem gerist í heiminum.
UN Women hefur starfað í Jemen frá árinu 2014 og vinnur náið með frjálsum félagasamtökum að því að styðja við konur og stúlkur í landinu. Verkefni UN Women í Jemen eru aðallega þríþætt:
- Mannúðaraðstoð
- Samræma kynjasjónarmið á milli viðbragðsaðila, stofnana Sameinuðu þjóðanna og félagasamtaka
- Auka þátttöku kvenna í friðarviðræðum og enduruppbyggingu, samkvæmt ályktun Öryggisráðs Sþ nr 1325
Missti mann sinn og flúði
Nabiha er 38 ára gömul og á þrjú börn. Eiginmaður hennar lést í sprengingu árið 2015, skömmu eftir að átökin brutust fyrst út. Hann var við vinnu sem hjúkrunarfræðingur á einkareknum spítala í borginni Al-Mokha sem var gert að skotmarki í átökunum. Nabiha ákvað í kjölfarið að flýja heimili sitt með börn sín, móður og bróður.
„Þetta var okkur erfiður tími. Ég óttaðist um líf barna minna og ákvað að fara.“
Nabiha flutti með fjölskyldu sinni til borgarinnar Hudaydah og eyddi öllum sínum sparnaði í húsaleigu. Árið 2017 brutust út hörð átök í borginni. 2.900 létust í átökunum og meira en 6.000 íbúðarhúsnæði eyðilögðust. Borgin varð fljótt vettvangur einna hörðustu átaka stríðsins sem nú hefur geisað í 7 ár.
Sátu föst í miðju átakasvæði
Í þetta skipti hafði Nabiha ekki fjárráð til þess að flytja fjölskyldu sína burt frá átökunum og neyddist því að vera um kyrrt. Hún færði sig um set á milli hverfa eftir því hvar átökin áttu sér stað.
„Ég bjó mjög nálægt upphaflegu átökunum. Fólk og fjölskyldur í kringum okkur dóu eða særðust í sprengingum. Við færum okkur á milli hverfa í leit að skjóli frá skot- og loftárásum.“
Konur á borð við Nabihu eiga erfitt með að afla sér tekna í eins karllægu samfélagi eins og Jemen. Átökin hafa aukið hættuna á kynbundnu ofbeldi og mansali.
Sleppir máltíðum fyrir börn sín
Nabiha reynir að sjá fyrir sér með því að finna verkefni sem húshjálp eða taka vaktir á sjúkrahúsum, en skortur á faglærðu heilbrigðisstarfsfólki þýðir að öll grunnþekking á hjúkrun er álitinn kostur. Tekjurnar sem hún þénar ná ekki langt og fjölskyldan nærist yfirleitt á hrísgrjónum og borðar aðeins eina máltíð á dag. Oft sleppir Nabiha því að borða svo að börn hennar fái meira.
UN Women og aðrar stofnanir Sameinuðu þjóðanna hafa í auknum mæli lagt meira upp úr fjárstyrkjum til fólks á flótta, án skilmála. Slíkur fjárstuðningur gerði Nabihu kleift að kaupa örlítinn landskika og komast burt frá Hudaydah. Þar hefur hún byggt sér lítinn kofa, sem enn er ekki orðinn vatnsheldur.
Óskar þess að börnin hljóti gott líf
„Jörðin er nálægt ruslahaug og langt frá borginni, en þetta er betra en að borga leigu. Áður fór megnið af launum mínum í húsaleigu og oft gat ég ekki sofið vegna fjárhagsáhyggja og ótta yfir því að verða borin út.“
Nabiha heldur í vonina um frið og að börnin hennar geti lokið námi.
„Dóttur mína dreymir um að verða lyfjafræðingur. Annar sona minna vill verða læknir og hinn vill vinna við fjölmiðlun. Ég vil að börnin mín verði sjálfstæðir einstaklingar í framtíðinni. Þau eru öll góðir námsmenn. Ég vil að þau geti plumað sig þegar ég dey. Ég óska þess að þau hljóti betra líf en það sem ég hef átt.“
