Vopnuð átök hafa geisað í Súdan nánast linnulaust frá árinu 2003. Þann 15. apríl 2023 braust út ný hrina átaka á milli SAF og RSF, sem berjast um völd í landinu. Stríðið í Súdan hefur stundum verið nefnt „gleymda stríðið“ því átökin hafa fallið í skuggann af öðrum stríðum.
Að sögn UN Women í Súdan hefur reynst erfitt að tryggja fjármagn í neyðar- og mannúðaraðstoð til Súdan eftir áralöng vopnuð átök. Þó er staðan í Súdan sú að Sameinuðu þjóðirnar tala um hana sem stærstu mannúðarkrísu heims í dag.
Með algjöru hruni löggjafarvaldsins og mikilvægra stofnana er fátt sem verndar almenna borgara fyrir mannréttindabrotum. Í þeim héruðum þar sem virk átök eru hefur fregnum um kynferðislegt ofbeldi fjölgað, sem og fregnum um árásir á einstaklinga vegna uppruna (e. ethnicity), grófum brotum á réttindum barna og tilkynningum um mannrán og þjófnað.
Súdanskar konur og stúlkur sem hafa neyðst til að flýja heimili sín enda oftast inni hjá öðrum fjölskyldumeðlimum eða ókunnugum. Aðrar finna skjól í flóttamannabúðum. Þegar svo miklir fólksflutningar eiga sér stað á skömmum tíma verður óhjákvæmilega til núningur á milli hópa. UN Women óttast að heilu kynslóðir kvenna og stúlkna muni týnast vegna þeirra miklu líkamlegu, andlegu og efnahagslegu áfalla sem þær hafa upplifað í stríðinu.
Hvað gerir UN Women í Súdan?
Verkefni UN Women í Súdan hafa breyst með tilkomu stríðsins og miðast að mestu leyti núna að því að veita mannúðar- og neyðaraðstoð.Meðal þess sem UN Women gerir í Súdan er:
Veita þolendum ofbeldis aðgengi að þjónustu í samstarfi við súdönsk félagasamtök (provide a connection between the survivor and services)
Vinna að því að koma upp one-stop-centres fyrir konur og stúlkur á flótta sem veita meðal annars sálrænan og félagslegan stuðning.
Skrásetja og afla gagna um kynbundið ofbeldi svo hægt sé að sækja málin til saka á síðari tímum
Bera kennsl á konur og stúlkur í viðkvæmri stöðu svo hægt sé að ábyrgjast að þær hljóti aðgang að mat og nauðsynjum
Konur segja frá skelfilegum upplifunum
44 ára gömul kona sem flúði frá Khartoum til Kadugli með börnin sín þrjú segist reyna að vera sterk fyrir þau.
„Ég vaknaði um morguninn við það að allt hverfið var umkringt hermönnum frá RSD (Rapid Support Forces). Um hádegið hófust loftárásirnar sem hröktu mig og nágranna mína á flótta seinna þann dag. Við ferðuðumst frá Omdurman til Suður Kordofan, Kadugli með börnin okkar þrjú, sem eru fjögurra, sex og átta ára gömul. Á leiðinni gengum við fram hjá mörgum mjög hrottalegum senum. Í El-Muweilih hafði bardagi átt sér stað og lík lágu á víð og dreif meðfram veginum.
„Við vorum stöðvuð oftar en tíu sinnum á handahófskenndum eftirlitsstöðum og leitað var á okkur. Börnin mín grétu því þau voru viti sínu fjær af hræðslu, sérstaklega við byssurnar. Eftir tveggja daga ferðalag komum við til Kadugli. Ég var sjálf mjög hrædd en reyndi að vera sterk fyrir börnin mín svo þau yrðu ekki hræddari en þau þegar voru. Ferðalagið sjálft var skelfilegt og gríðarlega erfitt. Símanum mínum var stolið á leiðinni og einnig peningum. Við dvöldum í Kadugli í fjóra mánuði, eða þar til ástandið þar varð óviðunandi vegna harðnandi átaka. Við ákváðum að taka áhættuna og ferðast með börnin til Úganda. Eiginmaður minn ákvað að verða eftir í Súdan og ég lagði því ein af stað í ferðalagið með börnin. Ég vonaði að stríðið myndi enda innan mánaðar, en því miður hefur það ekki verið raunin. Mig vantar sálrænan og fjárhagslegan stuðning, því ég hef ekki getað fundið mér vinnu.“
