32 milljónir stúlkna ganga ekki í skóla

Í nýútkominni skýrslu UN Women, Stöðumat á réttindum kvenna 25 árum eftir Peking“ (Women's Rights in Review 25 years after Beijing), er yfirgripsmikil úttekt á framkvæmdaáætlun Peking sáttmálans sem samþykktur var á kvennaráðstefnu SÞ í Peking 1995.

Skýrslan er gefin út í tilefni af því að 25 ár eru liðin frá því að þessi merkilega 12 liða aðgerðaáætlun til að bæta stöðu kvenna í heiminum var samþykkt. Enn er Peking sáttmálinn framsæknasta áætlun okkar tíma um hvernig beri að koma á raunverulegu jafnrétti og rétta stöðu kvenna.  Niðurstöður skýrslunnar gefa til kynna að markmiðum sáttmálans hefur ekki verið náð og svo virðist sem Heimsmarkmiðum Sameinuðu Þjóðanna verði ekki náð ef hraði framfara í þágu kynjajafnréttis og réttinda kvenna helst óbreyttur.

UN Women biðlar því til stjórnvalda, almennings og einkageirans að endurvekja hina framsýnu áætlun Peking-sáttmálans og finna umbyltandi lausnir í þágu kvenna, stúlkna og okkar allra.

„Í ár eru 25 ár liðin síðan Peking-sáttmálinn var samþykktur og þar með opnuðust augu heimsbyggðarinnar fyrir bágri stöðu og réttindum kvenna og stúlkna um allan heim. Í dag, meira en tveimur áratugum eftir að þessi framsýni sáttmáli um valdeflingu kvenna og stúlkna var samþykktur, skorar UN Women, á stjórnvöld, samfélög og valdhafa þvert á aldur og kyn, að standa við þau loforð sem Peking-sáttmálinn kveður á um með alheimsátakinu, Jafnréttiskynslóðin (Generation Equality),“ segir Phumzile Mlambo Ngcuka, framkvæmdastýra UN Women.

Samkvæmt skýrslunni hafa vissulega orðið framfarir á réttindum kvenna og stúlkna. Til dæmis hefur tilfellum mæðradauða fækkað um 38% síðan árið 2000. Alls hefur 131 land  gert lagalegar umbætur til að stuðla frekar að kynjajafnrétti. Í dag eru lög varðandi heimililsofbeldi til staðar í yfir 75% ríkja heimsins. Fleiri stúlkur ganga í skóla en nokkru sinni fyrr og fjöldi þingkvenna á heimsvísu hefur tvöfaldast.

Hinsvegar hafa framfarir á réttindum kvenna verið alltof hægar og eru þau réttindi sem hart hefur verið barist fyrir í bráðri hættu. Öll lönd heims standa frammi fyrir miklum áskorunum.

  • 32 milljónir stúlkna eru ekki í skóla
  • Milljónum lífa er ógnað þrátt fyrir að auðveldlega sé hægt að koma í veg fyrir mæðradauða
  • Atvinnuþátttaka kvenna á heimsvísu hefur staðið í stað, í 31% undanfarin 20 ár. Innan við tveir þriðju kvenna á aldrinum 25-54 ára eru þátttakendur á vinnumarkaði, í samanburði við 93% karlmenn á sama aldri.
  • Ekkert hefur dregið úr ofbeldi gegn konum og stúlkum. Ein af hverjum fimm konum (18%) kvenna í heiminum hefur verið beitt ofbeldi af hendi nánum fjölskyldumeðlimi á síðastliðnu ári og stafrænt ofbeldi er ný ógn sem lög og reglur ná ekki yfir.
  • Enn hafa konur mun minni völd en karlmenn og helst það óbreytt. Karlmenn eru enn 75% þeirra sem eiga þingsæti í heiminum, 73% þeirra sem sinna stjórnunarstöðum og eru 70% þeirra sem sitja enn við samningaborðið í loftslagsmálum og eru friðarviðræður í heiminum nánast eingöngu leiddar af karlmönnum.

Um allan heim er kvennabaráttan leidd af kraftmiklum femínistum en þolinmæði þeirra fyrir hægum kerfislægum breytingum styttist með hverjum deginum.Því til stuðnings hefur UN Women hleypt af stokkunum nýju alheimsátaki Jafnréttiskynslóðin (Generation Equality). Markmið átaksins er að leiða saman ríkisstjórnir, einkageirann og frjáls félagasamtök í sex aðgerðabandalög (Action Coalitions) sem meti hvað hefur áunnist frá því að Pekingáætlunin var samþykkt á meðal aðildarríkja Sameinuðu þjóðanna og finna leiðir sem koma í veg fyrir að konum og stúlkum sé mismunað á grundvelli kyns síns.

Hér getur þú lesið skýrsluna í heild sinni.